نمونه سوال ادبیات فارسی1
الف ) بیت ها و عبارت های زیر را بهَ نثر ساده بنویسید.(6 نمره)
تاریخ، مشیّت باری تعالی است.
ستارگان راه خود را می پیمایندتا به سر منزل غایی سفر خود برسند.
گاهی از دهات اطراف عریضه چی می آید.
زمانه بیامد نبودش توان.
ای آتشک،دو استر به دست آور که تو این جایگاه گستاخی.
در دکان بودی نگهبان دکان نکته گفتی با همه سوداگران.
بیستون بر سر راه است، مباد از شیرین! خبری گفته و غمگین دل فرهاد کنید.
جهد کن که اگر چه اصیل وگوهری باشی، گوهر تن نیز داری.
از جلوه ی سبز و سرخ طرح چمنی ریزم گشته است ختن صحرا، از بوی دلاویزم.
زیب از بنفشه دارد و از نازبوی بوی صافی ز چشمه جوید و شوخی ز آب جوی
در حمام دلّاک و قیّم درآمدند و خدمت کردند و به وقتی که بیرون آمدیم هرکه در مسلخ گرمابه بود همه بر پای خاسته بودند.
ب) معنی واژه های مشخّص شده را در کمانک مقابل آن ها بنویسید (هر مورد 25 /. جمعا 2 نمره )
ایا ابن سعد شقاوت شعار لوای ستم بر تو شد استوار ( ) بکوشیم بکوشیم،فرجام کار آن بود که فرمان و رای جهانبان بود ( )
فرهنگ جامعه نباید وابسته و مرتزق از فرهنگ مخالف باشد ( )
چنان که هستی بر نشین و نزدیک من آی .( )
تحصیل باید با فراغ بال و تانّی انجام گیرد .( )
اوّل گمان کردم میراب است .( )
خدایا آن چنان تار و پود وجود ما را به عشق خود عجین کن که در وجودت محو شویم ( )
از شارع(( علی بن ابی طالب)) می گذرم .( )
پ ) درک مطلب ( 4 نمره )
با توجّه به این بیت (( گفت اگر خیر هست خیر اندیش تو شری جز شرت نیاید پیش )) کدام گزینه صحیح است؟
الف- گوینده چوپان است و می گوید تو شر هستی و بنابراین همیشه باید بلا بر سرت بیاید ] پس من تو را می کشم [ £
ب- گوینده خیر است و می گوید تو شر هستی و همیشه کارهای بد از تو سر می زند و وجودت باعث رنج دیگران می شود ] پس من تو را می کشم [ £
پ- گوینده خیر است و می گوید تو شر هستی و بنابراین همیشه باید بلا بر سرت بیاید ] پس من تو را می کشم [ £
ت- گوینده چوپان است و می گوید تو شر هستی و همیشه کارهای بد از تو سر می زند و وجودت باعث رنج دیگران می شود ] پس من تو را می کشم [ £
مفهوم کدام گزینه به مفهوم جمله ی (( گوهر تن از گوهر اصل بهتر بود )) ربطی ندارد ؟
الف – هنر برتر از گوهر آمد پدید £ ب- قدر زر زرگر شناسد ،قدر گوهر گوهری£
پ- بزرگی خرد و دانش راست ،نه گوهر و تخمه را£ ت- گهر بی هنر ناپسند است و خوار £
مفهوم بیت (( ای برادر قصّه چون پیمانه است معنی اندر وی به سان دانه است )) چیست؟
با توجّه به دو بیت (( بدان شمشیر تیز عافیت سوز در آن انبوه کار مرگ می کرد / ولی چندان که برگ از شاخه می ریخت دو چندان می شکفت و برگ می کرد)) مفهوم بیت دوم چیست؟
با توجّه به متن داده شده به پرسش ها پاسخ دهید (( زنگ نقّاشی ، دل خواه و روان بود . خشکی نداشت. به جد گرفته نمی شد.خنده در آن روا بود.معّلم دور نبود.صورتک به رو نداشت.((صاد)) معّلم ما بود.آدمی افتاده و صاف.سالش به چهل نمی رسید.کارش نگار نقشه ی قالی بود و در آن دستی نازک داشت.نقش بندی اش دل گشا بود و رنگ را نگارین می ریخت .آدم در نقشه اش نبود و بهتر که نبود. در پیچ و تاب عرفانی اسلیمی، آدم چه کاره بود.))
الف- منظور سهراب از این که معّلم صورتک به رو نداشت چیست؟
ب- در آن دستی نازک داشت کنایه از چیست؟
پ- چه قاعده ای باعث شده کلمه ی (( اسلیمی)) درست شود ؟ اصل کلمه چه بوده است؟
ت- این متن از کدام کتاب سهراب سپهری انتخاب شده است ؟ موضوع آن کتاب چیست؟
ت) دانش های ادبی( 3 نمره)
نام هر اثر را با خط به نویسنده ی آن اثر وصل کنید.
الف- از سعدی تا آراگون ب- از صبا تا نیما پ- پرستو در قاف ت- قطعه ی فردوسی الف- یحیی آرین پور ب- علی رضا قزوه پ- فرانسوا کوپه ت- دکتر جواد حدیدی
کدام یک از آثار زیر ،جز کتاب های دکتر عبدالحسین زرین کوب نیست؟
الف- خدمات متقابل اسلام و ایران £ ب- بامداد اسلام £ پ- نقد ادبی £ ت- بحر در کوزه £
با توجّه به بیت ((می گفت گرفته حلقه در بر کامروز منم چو حلقه بر در ))کلمات ((در بر )) و ((بر در )) چه آرایه ای دارند؟
هر کدام از آثار جز کدام نوع از ادبیّات تعلیمی هستند؟ نصاب الصّبیان ( ) کلیله و دمنه ( )
در شعر (( گرچه گاهی شهابی/مشق های شب آسمان را/ زود خط می زد و محو می شد)) منظور از ((شهاب ))چیست؟چه آرایه ای دارد ؟
ث) خود آزمایی (3 نمره)
شهرت پروین اعتصامی بیشتر در سرودن کدام قالب است؟
با توجّه به بیت (( قطره ی دانش که بخشیدی ز پیش متّصل گردان به دریاهای خویش )) منظور شاعر از مصراع دوم چیست؟
(( ستاره مان از اوّل مطابق نیامد )) یعنی چه؟
برای هرکدام از کلمات یک هم خانواده بنویسید؟ هّمت ( ) مسلک ( )
در شعر(( دیده ور)) از نظر اقبال لاهوری دیده ور کیست؟
منظور آل احمد از این که نیما را(( چشم زمانه ی ما )) نامیده چه بوده است ؟
ج) حفظ شعر (2 نمره) لطفا جاهای خالی را پر کنید.
چاک شده ست آسمان،غلغله ای ست در جهان عنبر و مشک می دمد،.............. یا ر می رسد.
گفتم ز...................رسم وفا بیاموز گفتا ز خوب رویان این کار کمتر آید
هر آدمی ای که .......... ....... مهرت .................................
تو را من چشم در راهم شباهنگام / که می گیرند در ..........................................................
وزان دل خستگانت راست..................................... فراهم / تو را من چشم در راهم